vrijdag 7 juni 2013

Reuze lol. In het hart van Afrika en de westerse beschaving:


In een klein plaatsje aan de oevers van de Zaïre dat in het Swahili door de bevolking wordt aangeduid als Moto Wanawake (hete vrouwen), hebben de inwoners een oude TV op de kop getikt en met Bamboe een mast van 15 meter hoogte opgesteld, waarmee ze, als het weer en de wind hen geen parten spelen, soms TV kunnen kijken en zelfs het nieuws met af en toe beelden uit Europa of Amerika. 

Naar Europa of Amerika reizen is natuurlijk naar het paradijs reizen, men ziet op de TV die westerlingen alleen maar feesten en op cruise gaan met enorme schepen. Prachtige auto, grote rijke stenen hutten met veel plaatsen, alles te mooi om waar te zijn. Ja, iedereen daar is er zeker van, in Europa moet men niet werken of slechts een beetje zoals thuis, doch iedereen is er onnoemelijk rijk.

Jozef Mbuzi heeft zijn Mke (vrouwtje) Gloria Mbuzi achter gelaten en is met den boot naar Boma vetrokken om langst daar, werkend op een schip, in Europa te geraken.

Twee maanden later belt Jozef per Skype verbinding naar een vriend de handelaar Carl Ruba in Morebu-Moke dat niet zo ver van zijn geboorteplaatsje ligt, en vraagt hem zijn moeder en zijn vrouw te halen voor een skype contact met hen, hij heeft namelijk een baan gevonden en wil hen het nieuws zelf vertellen, dus spreken ze af dat hij binnen twee dagen terug belt, daartegen kunnen zijn Mama en Mke Gloria Mbuzi wel ter plaatsen zijn.

Twee dagen later belt hij weer per skype naar zijn vriend Carl en inderdaad Mama en Mke Gloria zitten op zijn oproep te wachten.

Gloria:

Verdomme ik zie onze Jozef daar op die TV hoe komt die daarop?

Carl:    

Dat is geen TV, dat is een computer. 

Gloria:

Een computer? Allee, is dat een nieuw soort TV, waar is mijne Mume (echtgenoot) dan? Oei, Gloria schrikt zich een tumbili (aap) als ze de stem van hare Mume hoort zeggen “He, Mke, ge ziet er goed uit, hoe gaat het daar, en ik zie dat ge uw kleed aan hebt, is ’t feest soms?” Gloria heeft enkele ogenblikken nodig om te bekomen, wat gebeurt hier? Op het scherm ziet ze hare Mume wuiven terwijl het beeld zegt: ““Halo schat zeg een iets, of ben je uw stem kwijt?

Plots schuift hare Mume achteruit, dat is raar, ach nu ziet ze dat hij een baiskeli (fiets) vast heeft, een rare fiets wel, met van alles er op en er aan, niet zo een fiets als bij hen de baiskeli van kijiji mjinga in hun plaatsje, nee. De fiets in hun plaatsje bestaat uit twee wielen die een beetje krom staan, in een kader, waardoor hij waggelt als je er op rijd, en remmen zijn er niet op, dus moet je uw voeten uitsteken om te remmen, en de banden zijn niet meer te bespeuren, alleen de plakkers die er op zitten zijn zichtbaar en de padalen hebben er misschien ooit aangestaan doch alleen de pedaalassen steken er nog uit en dienen dus voor pedalen.

Gloria:

Is dat een fiets, is die van u, verdomme dat is een schoon stuk, duur zeker? En wat zit er allemaal aan en al die koorden, naar het voorwiel en het achterwiel en dan nog wel zoveel, voor wat dient dat allemaal?

Jozef:

Men is hier verplicht om een bel op de fiets te hebben. Spatborden over dewielen, een zadel mag niet ontbreken, de remmen moeten werken, het licht moet als het donker is ook werken, je moet er reflextoren op hebben. Deze heeft niet veel gekost, ik kocht hem op de rommelmarkt en hij heeft 12 Vitesse. En je moet aan de rechterkant van de rijstrook rijden, in overeenstemming met de wegcode. 

Gloria:

Een wegcode wat is dat nu weer, en een bel? Nog nooit van gehoord, je roept als er iemand in de buurt is zodat men je hoort aankomen als men een andere kant op kijkt om maar te zwijgen van spatborden, lichten, lichten? Zijn die dan blind? En Vitesse, en zij rijden al zo snel als idioten. Beschaafde wereld noemen zij dat, verdomme achterlijke kuku (kiekens). En wordt er dan nooit iemand doodgereden. Stel dat er een kind de weg oploopt, die kunnen dan toch niet stoppen. 

Nu schuift hare Mume nog verder weg, doch nu ziet ze dat zijn benen niet bewegen, verdomme wat gebeurd daar, Gloria snap er niks van doch schrikt zich een aap als ze het ruimere beeld ziet, een straat dat heeft ze al direct gezien, doch daar rijden prachtige auto’s voorbij, verdomme zulke mooie wagens hebben ze zelfs hier in de stad nog nooit gezien, maar hare Mume staat zo dicht bij, en de auto’s razen achter hem door, Gloria schrikt er van, straks knalt er enen tegen hare Mume.

Gloria:

He Mtu, blijven staan of kom terug wat naar voor, straks rijden ze u dood, roept de geschokken Gloria.

Jozef:

Hij begrijpt niet direct wat zijn vrouwtje uitkraamt, hij blijft heel de tijd op dezelfde plaats staan. Ach, plots val zijnen Euro, de camera waarmee wordt opgenomen is aan de PC verbonden, nee geen camcorder maar een video camera, en een vriend die de camera bedient is in aan het zoomen natuurlijk. Jozef tracht dit aan zijn Mke uit te leggen, doch hier kan ze toch niet al te best aan uit, OK, ze begrijpt wel dat hij blijft staan en de camera dus verschoven wordt, vandaar.  

Gloria:

Schat pas toch maar op, die witte zijn blijkbaar toch idioten, zo hard rijden als er mensen in de buurt zijn, is dat daar niet te gevaarlijk? 

Jozef:

Nee darling, die magari (auto’s) rijden alleen op de weg, niet op de voetpaden, kijk de zwarte strook is voor auto’s, de grijze voor voetgangers doch de rode strook er tussen is voor baiskeli. Dat is een kwestie van veiligheid op de rijwegen zie je. En schat, kinderen mogen niet op de weg lopen, alleen op de voetpaden, grote mensen ook niet, enoversteken moet je op pundamilia stroken (Zebrapaden), dat is een oversteekstrook die strepen heeft als een pundamilia.  

Gloria:

Maar een klein kindje verstaat dat toch niet, en als er iets misgaat, wat dan? Knopen ze de dader dan ook op in de bomen, dat gaat daar toch niet, ik zie geen bomen. 

Jozef:

Dat moet je hier niet doen, eerst gaat men na wie er in fout is, en dan moet de chauffeur die in fout is misschien naar het gevang of zijn verzekering moet de ouders van het kind vergoeden, als hij ten minsten in fout is. Als het kind zonder uit te kijken de straat op loopt is het kind zelf in fout.

Gloria:

Naar een gevang, dat begrijpt gloria niet, wat is dat?

Jozef:

Ze sluiten de mensen op als ze iets misdaan hebben zodat ze niet meer verkeerd kunnen doen en ze mogen er een zekere tijd niet uit, niet naar feestjes en familie of zo. Het gevang is echter niet zo slecht, zelfs veel beter dan de toeristen hotels in de stad bij ons. En zulk een gevang is gratis, je krijgt er alles, een eigen kamer, en een badkamer en goed eten alles gratis.  

Nu is Gloria compleet van de wijs, een kind is in fout als een dwaas zo snel rijd dat hij een opduikende hindernis niet kan ontwijken, hoe kan dat nu. Bij hen moet een bestuurder zo ver van alles afblijven en zijn snelheid aanpassen dat hij niet verrast kan worden. En misdadigers krijgen er een gratis verblijf in een luxe hotel. Nu is ze er e zeker van hare Mtu is daar bij de misère terecht gekomen, en zij die dachten dat ze er beschaafd waren, dat heeft men hen toch altijd wijsgemaakt, doch het blijkt daar een wereld van idioten te zijn.

Gloria:

Hoe kan nu een kind in fout zijn als een dwaas zo hard rijd dat hij niet kan stoppen, hier hangen we zulke chauffeurs in de bomen, die is trouwens altijd in fout als hij zo dwaas rijd, weet je nog of ben je dat al vergeten. 

Nee, Gloria begrijpt er niets van, doch komt hiermee tot de overtuiging dat die bleeksnuiten inderdaad achterlijker zijn dan het achterwerk van haar ng'ombe (koe). Wegen met drie kleuren om dan als idioten te gaan crossen, hoe is het mogelijk, en dan allemaal zo mooi aangelegd, als zij daar zou wonen waar zou ze dan haar ng'ombe moeten brengen om te grazen? Blijkbaar lopen daar geen beesten, ze ziet nergens de klassieke uitwerpselen van dieren liggen, waar halen ze daar melk en vlees vandaan? Stel je voor dat je even moet, wat dan, geen struiken of bosjes en propere straten en paden, vlakker en mooier dan de vloer van hun hut.  

Gloria:

Mtu, als je nu hoogwater hebt en je moet plassen, wat doe je dan?

Jozef:

Simpel je gaat naar een toilet, allee, een speciale plaats waar je kunt gaan zitten en alles in een WC pot laat vallen, iedereen heeft een toilet in huis. Je kunt dus overal gaan, thuis of bij vrienden of in openbare toiletten. 

Gloria:

Ba, dat moet daar stinken, alles ziet er mooi en proper uit, doch de uitwerpselen houden ze in huis, verzameld in een pot. Amai, zijn die nog primitief en achterlijk, en wij maar denken dat die geciviliseerd zijn.  

Jozef:

Nee, Mke, de toiletten hebben een grote bak met water en als men gedaan heeft spoelt men alles weg, daardoor stinkt het niet zo hard, en het plaatsje is gesloten en haast iedereen heeft wel een spuitbus of geurflesjes om de geur weer fris te maken. De poep wassen na het toilet is moeilijker, er is vaak geen kans om water te nemen en de bak met water is gesloten, men gebruikt normaal alleen toiletpapier op je achterste af te vegen. 

Nu is Gloria zeker, stel je voor je houdt de uitwerpselen in huis in een bak verzameld, je veegt je achterwerk met papier, allee je gooit het papiet zeker ook in die pot. OK maar je kapt er water bij en het zou dan minder stinken, en dan moet je zien dat je aan geurige bloemen of zo komt, om de rest van de stank weg te krijgen, en die verwaande bleekscheten noemen zich beschaafd, ik voor mij denk dat die allemaal zo zot zijn als de nyani (Apen) nabij ons hut. Thuis gaan ze verder weg van de hut, daar hebben ze een plaats waar ze neerhurken, doch ze nemen telkens water mee om zich nadien te wassen of ze zetten zich in de kant van de rivier, en die spoelt alles weg, als resultaat geen stank en geen vuil, en geen zotte kosten of moeite. En dan moet ge de beelden zien op die TV, o….. , Computer natuurlijk.

Gloria:

Zeg eens is er een feest? Jullie zijn toch zo knap opgekleed, en je hebt precies zoveel kleren aan, is dat niet te warm? Kan je dat zo uithouden of is het er koud, je weet zoals hier tegen de morgen soms?   

Gloria beseft niet dat morgenkoude nabij de hut goed is voor minstens 25°c in het regenseizoen. 

Jozef:

Ja darling hier is het zeer koud, je weet toch dat Carl een koelkast heeft met lekker koel water, wel hier is het zo koud als in die kast.  

Gloria en mama hebben juist fris water uit de koelkast van Carl gekregen en weten het dus wel.

Gloria:

Mtu, dat is fantastisch ik wou dat het hier ook zo was, zo koel moet toch fijn zijn, ik zou zeker geen kleren aandoen, en van de koelte genieten. 

Gloria beseft natuurlijk niet dat die koelte na enige tijd je lichaam afkoelt en je het behoorlijk koud krijgt en nadien een gevaarlijke onderkoeling. Nee, ze heeft er geen besef van dat langer in lage temperatuur onaangenaam en kwalijk is. Naar haar begrippen is die kortstondige koelte die zij kan waarnemen bij het openen van de koelkast van Carl, slechts heerlijk verfrissend en te kortstondig.

Gloria:

Mtu, waar halen jullie eten en drinken vandaan, zijn daar ook bossen, velden en een rivier, en kan je er ook stroppen zetten of apen en vissen vangen?

Jozef:

Nee darling, dat gaat hier niet, je mag geen stroppen zetten, als de politie dat ziet dan wordt je gepakt en ga ja naar het gevang. En trouwens hier is geen wild wel koeien en geiten en zo, maar die zijn van iemand en die mag je dus niet pakken;

Gloria:

Mtu, Politie wat is dat? En een gevangenis leg dat eens uit? Ach, ik vergat het al, zulk een toeristenhotel waarin ze je opsluiten. Eigenlijk begrijp ik er niets van, dat hebben wij hier toch niet. 

Gloria heeft in de stad wel mannen in uniform als soldaten gezien, die op kruispunten het verkeer regelen, en voor haar zijn dat dus soldaten maar van politie heeft ze nog nooit gehoord en van een gevangenis OK dergelijk Luxe Hotel waarin men slechte mensen in opsluit, nee ze heeft het doel er van toch niet goed begrepen. 

Gloria:

Mtu, hoe weet je wat je wel en niet mag? Je mag er niet doen wat je wil, en als je per ongeluk iets doet wat niet mag, wat dan? 

Jozef:

Dan ga je misschien naar de gevangenis, maar als het niet heel erg is dan moet je alleen maar een boete betalen. Hier mag je niet, zonder te vragen, een fiets nemen, ook niet van je buur om ergens snel naartoe te rijden, als je dat doet, belt die buurman direct de politie en dan wordt je door hen gezocht en moet je voor een rechter verschijnen. Een rechter is zo iemand als bij ons de dorpsoudste en kan je straffen indien nodig. Ja ik kan er al van mee spreken, ik had bij vrienden enkele pintjes bier gedronken en ging laat naar huis, maar onderweg kreeg ik hoog water en moest ik dat zo nodig afgieten, en was toch zo wijs om dat in een rioolput te deponeren, ge weet wel een putje voor vuilwater, dat dan in de grond trekt zoals bij ons, maar hier liggen er stukken ijzer op, zodat je er niet in kunt vallen als je te veel gedronken hebt. Maar geloof het of niet, ik had mijn kleine deugniet net terug in mijn broek of daar stond een politieagent, en ik moest mee naar hun bureau. Ongelooflijk maar waar, je mag niet in een afvalputje plassen, ik vroeg hen waar ik dat dan moest laten, waarop ze me vertelde dat ik dat moest bijhouden tot ik thuis was of op een toilet. Ik mocht ook niet terug naar huis en moest daar blijven tot ik nuchter was. Ik mocht er wel naar een toilet maar werd er dan opgesloten in een kamertje tot ’s morgens en moest later bij een rechter, allé een oudere het gaan uitleggen, doch ik kreeg een advocaat, dat is iemand die u helpt en die de wetten kent. Als ik bij die man op bezoek ging om hem alles uit te leggen schrok ik me een aap, die man had geen wetboek, maar een muur vol met wel zeker 500 of meer wetboeken. Denk je eens in, voor je een voet buiten zet, moet je eerst aan zulk een advocaat gaan vragen hoe je uw voet mag of moet zetten, ander loop je gevaar opgepakt te worden of een boete te krijgen.

Nu is Gloria er zeker van, die zijn daar allemaal knettergek, en dan maar doen alsof ze beschaafd zijn, als dat beschaaft is, a wel merci dan, dat hoeven we die beschaving niet, laten we het maar houden zoals het is. Die witte apen zijn allemaal van lotje getikt, en zij dacht nog dat haar Mtu in het paradijs beland was, maar nu denkt ze dat het daar net zoals hier in de stad is, alles is er onbetaalbaar voor hen, ja, maar daarnaast is het er een hel en niemand kent iemand behalve je buurt waarin je woont.

Gloria:

Mtu, je moet dus alles gaan kopen, er zijn dan veel winkels zoals hier in de stad natuurlijk, en is het duur daar?

Jozef:

Nee darling, hier ga ik naar een heel grote supermarkt, ja zeker vijftig maal zo groot als de grote supermarkt bij Carl om de hoek, ze noemen dat een hypermarkt, je kunt er alles kopen, eten, kleding, huishoudgerief, elektrische voorwerpen en gereedschappen, fietsen, meubels, enzovoort, gewoonweg alles wat je maar kunt denken. Ik woon en deel met enkele mensen uit Afrika die gelukkig ook Swahili spreken, doch soms moeilijk, ze komen namelijk uit een andere streek. 

Gloria:

Mtu, meubelen en kasten heb ik hier ook al gezien, maar die worden toch maar gebruikt om allerlei spullen in tentoon te stellen achter de glazen deuren, darling, dat is pure verspilling en dan staat ons hut straks vol zonder dat we zelf nog plaats hebben om ons matjes uit te rollen en te slapen. En dan elektriciteit en machine in huis, die hebben we nooit nodig gehad alleen dat elektrisch licht lijkt me wel wat maar in ons dorpje is geen elektriciteit, en de olielamp doet het goed genoeg. Zolang dat de Zamani Mbweha en zijn dochter Moto-Quickie olie persen en we olie hebben is dat ook genoeg, ik heb hier van Carl gehoord dat de elektriciteit duur is. En darling, heb je het nu niet te warm met al die kleren aan, ik begrijp niet dat je zoveel kleren aan kan doen.

Jozef:

Nee darling, hier is het koud maar de huizen zijn verwarmd en elke plaats heeft een verwarming. 

Gloria:

Stoken ze vuur in het huis, is dat niet gevaarlijk, mtu, pas maar op als dat huis eens in brand schiet, dat is toch niet slim hé, en trouwens zo koud dat je in huis vuur moet maken, dat begrijp ik toch niet. Je laat de deur toch open terwijl je stookt, want al die rook in huis, heb je dan geen keuken waarin je stookt of als hier onder een afdak.  

Weet je, wij zijn moe van de reis, maar morgen heb je toch nog tijd en spreek je weer door de, allee dit ding, hoe heet het ook weer, a ja, een sprekende televisie. Tot morgen schat en direct als het licht word vraag ik Carl om deze soort TV terug aan te zetten, dan kan je me nog meer vertellen.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten